Je kent vast het gevoel van ongelijkwaardigheid: je minder voelen dan de ander of je meer voelen dan de ander. Soms is het gekoppeld aan een positie op het werk, bijvoorbeeld de medewerkers van de receptie die zich minder voelen dan de accountmanagers en meer dan de medewerkers van de postkamer. Maar ook in je privéleven herken je het misschien; een gevoel van minderwaardigheid naar die succesvolle vriendin, het gevoel dat jij beter bent dan de vriend die er een potje van maakt. Kortom; niet gelijkwaardig, maar óngelijkwaardig.

Wat is het effect hiervan en waarom zou je het anders willen?

Ongelijkwaardigheid in contact

Feitelijk zeggen we hiermee: “Ik ben beter dan jij” of “Ik ben minder dan jij”. Dit creëert meteen ongemak en onbegrip, wat misverstanden in de hand werkt. Wat het extra lastig maakt, is dat we ook reageren op hoe de ander ons bejegent. De therapeut en onderzoeker Eric Berne noemde dit transactionele analyse en onderscheidde drie rollen: ouder, volwassene en kind:

Communiceren vanuit de ouderrol

De ouder

Vanuit deze rol heb je het gezag, weet je de dingen beter dan de ander. Je voelt je ‘hoger’ dan de ander. De ouder zegt: “Ga zo door”, “Doe wat ik zeg”, “Ik weet wat goed voor je is”, “Goed gewerkt”.

Het kind

Vanuit de kindrol ben je klein, je voelt je snel hulpeloos en kijkt voor hulp naar de ander. Je handelt vanuit ‘lager’ zijn dan de ander, minderwaardig zijn. Het kind zegt: “Dat is van mij”, “Ik wil dat je mij dat boek geeft”, “Ik kan het niet”, “Jij bent beter”.

De volwassene

In de volwassenerol voel je je gelijkwaardig en handelt daarnaar. De volwassene zegt: “Hoe denk jij daarover?”, “Wat zou je het liefst willen?”, “Hoe ervaar jij dat?”.

Drie rollen die we allemaal in ons hebben

Herken je de rollen in je eigen gedrag? Probeer het anders ‘ns: denk aan een vriend terwijl je jezelf groot en breed maakt, doe er de wijzende vinger bij: “Ik weet het beter dan jij, jij moet naar mij luisteren”. Probeer hetzelfde vanuit de kindrol. Kun je het effect in jezelf al voelen?

Hoe dan wel?

De volwassenerol handelt vanuit gelijkwaardigheid, je nodigt hiermee ook in de ánder de volwassene aan. Met andere woorden: je stimuleert elkaar om het beste uit jezelf te halen. Vanuit deze rol kun je met elkaar werkelijk stappen maken! De kunst is om – los van hoe de ander reageert – vanuit de volwassen insteek te blijven reageren. Bijvoorbeeld door op “Moet je eens goed naar mij luisteren” te reageren met “Wat is er aan de hand?” of “Ik merk dat…”.

“Ja, maar, ik ben ook hoger in positie”

Tja… dat is natuurlijk zo. In het werk zijn er leidinggevenden en medewerkers. Maar betekent dat dan ook dat je ongelijkwaardig bent aan elkaar? Het betekent dat je een andere rol hebt, andere verantwoordelijkheden. Niet minder, niet meer, wel anders. En daar kun je het met elkaar over hebben: wat betekent dat voor jou, wat betekent dat voor mij. Vanuit gelijkwaardigheid en dus als twee volwassenen.

Laat weten wat je ervan vindt

Ik ben benieuwd wat je van dit blog vindt, herken je de ‘lagere’ en ‘hogere’ in jezelf? Mail mij via peggy@methartenlef.nl. Ik wissel graag van gedachten met je over hoe dit voor jou werkt. En leuk als je dit blog deelt via één van de onderstaande links.